ไข้หวัดใหญ่ รู้ไว้ไม่ใช่เรื่องเล็ก
โรคไข้หวัดใหญ่ (Influenza) เป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจที่เกิดจากเชื้อไวรัสกลุ่มอินฟลูเอนซา (Influenza virus) สามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วในชุมชน โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว พบได้ทุกเพศทุกวัย แต่กลุ่มเสี่ยงที่มักมีอาการรุนแรงได้แก่ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง
สาเหตุและการแพร่เชื้อ
โรคนี้เกิดจากการติดเชื้อไวรัสอินฟลูเอนซา ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ชนิดหลัก ได้แก่
- ชนิด A : พบได้บ่อยที่สุด มักทำให้เกิดการระบาดใหญ่
- ชนิด B : ทำให้เกิดการระบาดประจำปี โดยเฉพาะในเด็ก
- ชนิด C : พบน้อยและมักมีอาการไม่รุนแรง
การแพร่เชื้อเกิดจาก ละอองฝอยน้ำมูก น้ำลาย เสมหะ ของผู้ป่วยที่ฟุ้งกระจายออกมาเมื่อไอหรือจาม และผู้ที่สัมผัสสิ่งของปนเปื้อนเชื้อแล้วนำมือมาสัมผัสจมูกหรือปาก
อาการของโรค
อาการของไข้หวัดใหญ่จะแตกต่างจากไข้หวัดธรรมดาตรงที่มีความรุนแรงและเกิดขึ้นทันที โดยอาการสำคัญ ได้แก่
- มีไข้สูงเฉียบพลัน หนาวสั่น
- ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว อ่อนเพลีย
- เจ็บคอ ไอแห้ง น้ำมูกไหล
- เบื่ออาหาร และบางรายอาจมีอาการท้องเสีย
หากอาการรุนแรง ผู้ป่วยอาจเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ปอดอักเสบ หอบเหนื่อย หรืออาการแทรกซ้อนจากโรคประจำตัวที่กำเริบ
การวินิจฉัย
แพทย์จะวินิจฉัยจากการซักประวัติ อาการ และการตรวจร่างกาย บางกรณีอาจตรวจยืนยันด้วยวิธีตรวจหาเชื้อไวรัสจากสารคัดหลั่งในจมูกหรือลำคอ
การรักษา
- การรักษาโรคไข้หวัดใหญ่มีดังนี้:
- รักษาตามอาการ: พักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำมาก ๆ รับประทานยาลดไข้ และยาบรรเทาอาการ
- ยาต้านไวรัส: ในผู้ที่มีอาการรุนแรง หรือกลุ่มเสี่ยง แพทย์อาจให้ยาต้านไวรัส เช่น Oseltamivir เพื่อลดความรุนแรงและระยะเวลาของโรค หากได้รับใน 48 ชั่วโมงแรก
- การดูแลทั่วไป: ใส่หน้ากากอนามัย ปิดปากและจมูกเวลาไอหรือจาม เพื่อลดการแพร่เชื้อ
การป้องกัน
- ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เป็นวิธีที่ดีที่สุด โดยควรฉีดเป็นประจำทุกปี
- ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่หรือแอลกอฮอล์เจล
- สวมหน้ากากอนามัย เมื่ออยู่ในที่ชุมชนหรือเมื่อป่วย
- ดูแลสุขภาพให้แข็งแรง พักผ่อนเพียงพอ ออกกำลังกาย และรับประทานอาหารที่มีประโยชน์
- หลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ชิดผู้ป่วย โดยเฉพาะในช่วงการระบาด
กลุ่มเสี่ยงที่ควรระวังเป็นพิเศษ
- เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี
- ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป
- หญิงตั้งครรภ์
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ โรคปอดเรื้อรัง
- ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง
โรคไข้หวัดใหญ่เป็นโรคที่พบได้บ่อยและแพร่กระจายรวดเร็ว แม้ส่วนใหญ่จะหายได้เอง แต่บางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง การป้องกันด้วยวัคซีนและการดูแลสุขภาพถือเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุด